Denk win – win – Stephen Covey – Eigenschap 4

Vandaag bespreken we alweer de vierde eigenschap van effectief leiderschap, “denk WIN – WIN”, zoals omschreven door Stephen Covey in het boek “De zeven eigenschappen van effectief leiderschap”.

Eerder hebben we al stilgestaan bij Eigenschap 1: ‘Wees proactief’, Eigenschap 2: ‘Begin met het einde voor ogen’ en Eigenschap 3: ‘belangrijke zaken eerst‘. We hebben dus inmiddels een beeld van onze eigen (keuze) vrijheid en verantwoordelijkheid, hoe we kunnen zorgen dat we in de juiste richting gaan en de manier waarop we daar uiteindelijk komen door het effectief stellen van prioriteiten. De eerste 3 eigenschappen zijn vooral gericht op persoonlijke effectiviteit; het overwinnen van jezelf. In het vierde deel bespreekt Covey hoe we ons in het proces van effectiviteit en (zelf)leiderschap kunnen verhouden tot anderen en hoe we hiermee het meeste potentieel kunnen vrijmaken binnen samenwerkingen. Hij gaat hierbij uit van het zogenoemde “WIN – WIN paradigma”.

Denk win – win: 6 paradigma’s voor menselijke interactie
Covey onderscheidt een zestal wereldbeelden en manieren waarop mensen zich tot elkaar kunnen verhouden wanneer ze met elkaar interacteren;

  1. WIN – LOSE; mensen die vanuit dit paradigma naar de wereld kijken gaan er vanuit dat om te kunnen winnen, de ander moet verliezen. Zeer autoritair en ego-gedreven. Covey omschrijft dat dit samenwerking vanuit kracht in de weg staat, immers gaat dit principe altijd uit van competitie en schaarste, in plaats van samenwerking en overvloed.
  2. LOSE – WIN; wie deze mentaliteit heeft zal snel geneigd zijn het anderen naar de zin te maken, soms zelfs ten koste van zichzelf. “Being a nice guy, even if the nice guy finishes last”, zoals Covey het omschrijft. Ik zeg altijd maar zo; wie zich als een deurmat presenteert, vindt vanzelf iemand die over hem/haar heen wil lopen.
  3. LOSE – LOSE; dit manifesteert zich wanneer twee WIN – LOSE personen samenkomen. Als je beiden vasthoudt aan moeten winnen, zal je allebei verliezen. Denk hierbij maar eens aan het voorbeeld van een “vechtscheiding” waarin uiteindelijk veel energie en geld weglekt in de strijd zelf. Covey omschrijft dit als “de filosofie van oorlog”.
  4. WIN; dit is waarschijnlijk de meest toegepaste insteek in dagelijkse interactie en onderhandelingen. Personen die ‘er zo in staan’ willen niet perse dat de ander verliest, maar in ieder geval wel zorgen voor persoonlijke winst.
  5. WIN – WIN or no deal; eigenlijk is dit de overtreffende trap van WIN – WIN, wat ik hierna aan bod laat komen. Deze aanpak gaat er vanuit dat we samenwerking alleen maar voortzetten als we er beiden beter van worden. Lukt dit niet dan stoppen we direct; no deal! Dit hanteren als optie kan bevrijdend werken, omdat je jezelf en anderen de optie geeft om weg te lopen in elkaars belang. Dit biedt de mogelijkheid tot diepere dialoog en verbinding. Hoe dieper in de relatie of samenwerking hoe moeilijker het vaak is om deze optie effectief ten uitvoer te brengen, aangezien het radicale gevolgen kan hebben. Denk maar eens aan een WIN – WIN or no deal situatie in een huwelijk van 20 jaar, knap lastig.
  6. WIN – WIN; hierbij gaan we uit van uitwisseling die voor alle partijen een positief effect heeft en waarbij dus iedereen met een tevreden gevoel samenwerkt op basis van gelijkwaardigheid. Het baseert zich op het principe van overvloed; omdat er voldoende beschikbaar is kunnen we allemaal profiteren, niets gaat ten koste van anderen. Het wordt door Covey ook wel “de eigenschap van interpersoonlijk leiderschap” genoemd.

WIN – WIN is hiermee geen trucje, of techniek. Het is een radicaal paradigma rondom menselijke interactie, waarin meerdere dimensies te onderscheiden zijn. Deze dienen allemaal belicht te worden om het principe volledig en duurzaam tot zijn recht te kunnen laten komen.

De vijf dimensies van WIN – WIN
Covey onderscheidt vijf dimensies die hier onder schematisch zijn weergegeven.

Denk win - win - Stephen Covey

Karakter is volgens hem de basis waarop al het andere steunt. Hierin zijn integriteit, (emotionele) rijpheid en uitgaan van het principe van overvloed de belangrijkste eigenschappen. Hierdoor ontstaat een effectieve karaktermix die ervoor zorgt dat op de korte termijn resultaten worden behaald (vanuit courage) en tegelijkertijd een goede basis voor lange termijn samenwerking met anderen wordt behouden (o.b.v. consideration).

Denk win - win - Stephen Covey

Het bovenstaande is essentieel om relaties gebaseerd op vertrouwen te kunnen aangaan en behouden, wat er daarna weer toe zal leiden dat de juiste afspraken kunnen worden gemaakt om samen tot de beste resultaten te komen. Vervolgens is het belangrijk om systemen en processen (binnen organisaties) zo vorm te geven dat ze uitgaan van het principe van denk WIN – WIN. Het is bijvoorbeeld logisch dat beloningssystemen die competitie in de hand werken, een denk WIN – WIN in de weg staan (bijvoorbeeld individuele bonussen of het schenken van voorwaardelijke liefde aan een gezinslid of vriend). Men doet er dan ook verstandig aan het principe in alle haarvaten van organisaties door te voeren. In eigenschap 5 (zorg dat je eerst begrijpt, voordat je begrepen wilt worden) en 6 (m.b.t. synergiën) zal dieper worden ingegaan op hoe dit alles procesmatig vorm te geven.

Denk win – win: wat laatste woorden

Persoonlijke effectiviteit en de vorm waarin we dit nastreven hang altijd af van de context waarin we ons bevinden; tijdens het WK voetbal een denk WIN – WIN filosofie hanteren is bijvoorbeeld zinloos. De regels rondom voetbal dicteren nu eenmaal dat je als je verder wilt komen, en “kampioen” wilt worden, je de ander uit zal moeten schakelen. De voetbal-regels dicteren overigens ook de korte termijn; na 90 minuten spelen is het spel over, waarna er weer met een schone lei wordt gestart in de wedstrijden die volgen. Op het “echte leven”, zakelijk succes en interactie met anderen zit echter geen tijdslimiet en bovendien is het leven geen wedstrijd. Succesvol zakendoen ook niet, mits je kunt uitgaan van je eigen kracht en je niet angstig blind staart op je concurrentie. Wil je vanuit kracht opereren en zorgen voor een constant en wederkerig groeiproces, zorg dan dus dat je op zoek gaat naar de WIN – WIN. Covey concludeert dat dit de enige juiste vorm is in een “interdependent” relatie; een relatie die duurzaam en productief is, gebaseerd op oprechte verbinding en vertrouwen. Handelen op basis van WIN – WIN vraagt dat je jezelf met een open houding verdiept in de belangen van de ander en deze weet te verenigen met je eigen belangen, dat de ander precies hetzelfde doet en dat je de juiste afspraken en aanpakken met elkaar overeenkomt. Aan de basis hiervan ligt dialoog, vertrouwen en balans. Ben je hiertoe in staat dan zal je elkaar kunnen versterken en doen groeien en zowel privé als zakelijk meer lange termijn resultaat kunnen behalen, of net zo veel met minder moeite. Met andere woorden; effectieve leiders gaan op zoek naar de WIN – WIN, handelen hier ook naar en inspireren anderen het zelfde te doen. Zoekt en gij zult vinden, wie vindt wint (samen)!

Denk win – win: Reflectievraag
Denk eens na over jouw eigen manier van denken en hoe je dingen aanpakt wanneer je samenwerkt. Hoe beïnvloedt dit de samenwerking met anderen en dus de resultaten die je hiermee boekt. Bepaal dan eens voor jezelf waar je mogelijk nog zou kunnen groeien om een meer effectieve (zelf)leider te worden en je samenwerkingen te verbeteren. Welke obstakels zie je? Wat kun jij vandaag doen om hier een stap in te zetten? Succes en veel plezier met oefenen!

Wil jij graag kennismaken of meer informatie over individuele coaching?

Persoonlijk Leiderschap